|
Koncert Paula Wintera czyli misterium rytm�w ziemi
Winter
solstice - przesilenie najkr�tszego dnia w roku
z najd�u�sz� noc�.
Dostojny nastr�j najwi�kszej katedry w Nowym Jorku - St.
John the Divine w g�rnej cz�ci Manhattanu. Przyjemnie popatrze�
na szlachetne twarze ludzi wok�.
Powoli zapada ciemno��, z kt�rej wydobywaj� si� dono�ne,
tajemnicze d�wi�ki saksofonu Paula Wintera. Akustyka tej
katedry jest wy�mienita. Wszyscy obracaj� g�owy, �eby zobaczy�
muzyka stoj�cego na ch�rze w smudze �wiat�a z ty�u katedry.
Nawi�zuje si� dialog muzyczny i na przemian s�ycha� dochodz�cy
z ty�u ko�cio�a d�wi�k saksofonu z wiolonczel� z frontu �wi�tyni
- jakby dialog dw�ch rzeczywisto�ci. D�ugie, dono�ne frazy
w tonie kontemplacji. Czasem s�ycha� jakby przera�liwy lament,
czasem zara�liw� rado�� - rytmy ziemi. Pot�ny, momentami
przera�liwy d�wi�k organ�w. W przedniej cz�ci katedry na
specjalnie na ten wiecz�r zbudowanej scenie powoli wy�aniaj�
si� inne postaci muzyk�w
Drugi utw�r Singing from the Mountains) wykonuje
artysta z Armenii - Arto Tunchoyaciyan, kt�ry gra na instrumentach
perkusyjnych i �piewa. Jest to wyst�p jedyny w swoim rodzaju,
pe�en tajemniczej atmosfery. Po nim nast�puje fantastyczny
duet wiolonczeli (Eugene Friesen) z pianinem (Paul Sullivan)
- muzyka p�yn�ca z g��bi serca.
Valerie Dee Naranjo - egzotyczna pie�niarka z Ghany, kompozytorka,
wokalistka, graj�ca tak�e na instrumentach perkusyjnych -
tak szybko zgin�a w toniach ciemno�ci jak si� wcze�niej
pojawi�a po od�piewaniu swej tajemniczej pie�ni. Nast�pnie
taniec dw�ch kolorowych ptak�w z fletem. Potem wyst�p The
Forces of Nature Dance Theatre Company - fantastyczny zesp�
taneczny Murzynek i buchaj�cy �yciem pokaz niesamowitej sensualno�ci
w katedrze! Tu� pod Boga okiem t�tni wszystkimi rytmami ziemi
cudowna gracja czarnosk�rych tancerek.
I zn�w zmiana nastroju, solowy d�wi�k wiolonczeli wprawia
s�uchacza w g��bok� zadum�, niby sonata Beethovena. W ciemno�ciach,
niezauwa�alnie pojawia si� na scenie ogromna choinka obwieszona
dzwonami, przer�nymi blaszkami i innymi instrumentami perkusyjnymi.
Na tle brzmienia chrz�szczy i delikatnego akompaniamentu
klawiszy odzywa si� saksofon. Muzyka wype�nia ca�� katedr�
i przestrze� poza ni� - p�ynie wprost do Boga.
S�ycha� wiatr, szczekanie ps�w, nastr�j grozy, noc, burza,
wzmaga si� nat�enie grzmot�w, jakie� g�osy, potem szepty,
cisza. Nagle odzywaj� si� naoko�o ca�ej katedry dzwonki,
nast�pnie przera�liwie g�o�ne organy - nastr�j ko�ca �wiata.
Z totalnej ciemo�ci wy�ania si� nie�mia�o w �wietle pierwsza
nawa ko�cio�a, dostrzegam sylwetk� Paula Wintera na tle o�tarza
z charakterystycznym kszta�tem saksofonu, kt�rego d�wi�k
ostro przecina przestrze� sakraln� ko�cio�a.
O�tarz tonie w czerwieni, kolejne filary po obu stronach
zostaj� stopniowo o�wietlone ostrym �wiat�em reflektor�w
- t� sam� czerwieni� - pot�guj�c wra�enie atmosfery niezwyk�o�ci
niezwyk�o�ci Ziemi i naszego na niej �ycia. I zn�w organy
i powoli podnosz�cy si� tu� nad o�tarzem ogromny gong (Sun
gong) razem z uderzaj�cym w niego Scottem Sloanem. Przera�liwy
d�wi�k organ�w rurowych plus organy elektroniczne, przechodz�
ciarki ju� kt�ry� raz z kolei. Wszyscy obracaj� si� wok�
siebie, �eby obserwowa� niepowtarzalny spektakl. Czerwie�
zalewa ca�� katedr�, ka�dy filar tajemniczo pod�wietlony
od do�u. Atmesfer� grozy przerywa saksofonista pogodnym utworem,
na tle kt�rego wolno pojawia si� ogromna kula ziemska, kt�ra
triumfalnie przeje�d�a przez g��wn� naw� i nast�pnie zostaje
uniesiona wolniutko do g�ry, tu� pod sklepienie katedry przy
akompaniamencie muzyki Paula Wintera.
Ludzie najwyra�niej zatopieni w muzyce, w tym �wieckim nabo�e�stwie.
Przede mn� ch�opak ca�uje dziewczyn�.
To by� 22 koncert Paula Wintera z cyklu - Winter Solstice.
Trzy dni p�niej, we wtorek, 18 grudnia sta�a si� tragedia.
W nocy w sklepiku katedry wybuch� po�ar, kt�ry dokona� pewnych
zniszcze�. Jedynie dzi�ki szybkiej akcji stra�y po�arnej,
kt�ra by�a na miejscu ju� po 4 minutach, uda�o si� powstrzyma�
�lepy �ywio�.
Bogdan Grodzki
|