Bogdan Grodzki

Home

Punkt widzenia

My�li

Quotations

Notki

Teksty wybrane

Wiersze

Music

Filmy

Documentaries

Contact

 




 

Kilka refleksji z podr�y do krainy G�r Skalistych

l

Min�o kilka dni od zako�czenia wyprawy w G�ry Skaliste w Kanadzie. Musia�em zebra� my�li, och�on��. Otwieram sw�j notatnik z podr�y - jeszcze ma w sobie zapach ogniska z Parku Narodowego Banff.

Drog� do Canadian Rockies przeby�em "w chmurach" - z przesiadk� w Dallas (po wcze�niejszym "gwa�cie" zadanym pasa�erom przez kontrol� na lotnisku La Guardia). Na tamtejszym lotnisku w Teksasie po raz pierwszy zobaczy�em z okna samolotu, kt�ry w�a�nie robi� skr�t na w�a�ciwy pas startowy, dzi�b nast�pnego Jumbo-Jeta pod��aj�cego za nami. Trzeba przyzna�, �e przesz�y mi ciarki... Snu�y mi si� po g�owie r�ne refleksje, ci�gle by�em pod wra�eniem powitania przez za�og� na pok�adzie samolotu American Airlines. W trakcie lotu czyta�em pr�bne wydania Tygodnika Powszechnego w nowym formacie, co do kt�rego nie by�em wcze�niej przekonany. Szybko jednak u�wiadomi�em sobie, �e w przypadku tak presti�owego pisma jak Tygodnik format nie ma najmniejszego znaczenia, liczy si� tre��, a ta jest przecie� jak zwykle w tym pi�me - pokarmem dla duszy.

Cytat z tekstu "Zw�tpienie"Jacka Sempoli�skiego: Ludzko�� w toku cywilizacji nie "przeskoczy�a" tych paru ciemnych punkt�w: zabijania, seksu, pragnienia. Wiedza o panowaniu, utrzymaniu gatunku itd. jest ju� ucywilizowaniem czego�, co nie poddaje si� rozumieniu. W�r�d owych ciemnych "sk�adnik�w"ulokowany jest r�wnie� akt tw�rczy. Jak seks i zabijanie. Tw�rczo�� to nie �adna potrzeba - ekspresji, oddzia�ywania - to wo�anie otch�ani. Jej syreni g�os - nieukojona t�sknota do tego, co by�o a nie ma - nigdy nas nie opu�ci.

Jeden dzie� zabawi�em w Calgary (14 lipca 2002). Akurat by�a to ostatnia szansa zobaczenia rzekomo wyj�tkowej w swoim rodzaju, s�ynnej imprezy Stampede czyli - wy�cig�w koni Rodeo. Ju� po doj�ciu na miejsce �a�owa�em, �e si� tam wybra�em. Nagle u�wiadomi�em sobie, �e to jest zwyk�y jarmark, czyli dok�adnie to czego szczerze nie lubi�. Zewsz�d ci�gn�� t�um ludzi, istny sp�d, co� jak polski odpust. Wok� diabelskie m�yny, karuzele, stragany z kolorowymi balonikami i dmuchan� wat�. Pomy�la�em, �e wszystko czego najbardziej pragn� w tej chwili to wydosta� si� z tego miejsca i nigdy do czego� takiego nie wraca�. Okazuje si� jednak, �e t�umy uwiebiaj� tego typu jarmarki. Przechodz� obok mn�stwa stoisk ze �wiecide�kami - niemal wszystkie znajdywa�y swoich amator�w.

p

Troch� znu�ony, usiad�em przy stoliku tu� przy scenie, na kt�rej jak si� okaza�o odbywa� si� konkurs �piewania. Ka�dy m�g� zapisa� si� i po chwili zaistnie� jako wokalista. Podnosz� g�ow�, aby napi� si� o�e�wiaj�cego koktailu truskawkowego, a przede mn� siedzi na murku bardzo m�oda i �adna blondynka w kapeluszu, z iskrz�cymi si�, niebieskimi oczami, co� pod nosem sobie �piewa i co chwila przyjemnie si� do mnie u�miecha. Po chwili wesz�a na scen�, �eby za�piewa� swoj� piosenk�, kt�rej raczej nie zna�em. Za�piewa�a �adnie, z gracj� ale nie specjalnie porywaj�co.

Zaraz po niej wyst�pi� mniej wi�cej sze�cioletni ch�opiec. Troch� zacina� si� ale rozbawi� publiczno�� do �ez ruchami swych bioder i dosta� gromkie brawa. Nie czeka�em na wyniki, bo w pobli�u odbywa� si� pokaz z ko�mi, kt�ry okaza� si� bardzo interesuj�cy i wzruszaj�cy. Barwne widowisko opowiadaj�ce kawa�ek historii Kanady. Wieczorem pokaz sztucznych ogni. Obserwuj� go z wie�y - symbolu miasta Calgary. Maj�c w pami�ci spektakularne widowiska w Nowym Jorku (co roku na Dzie� Niepodleg�o�ci) my�la�em, �e to tylko jaki� pr�bny etap przed w�a�ciwym pokazem, kt�ry jednak nigdy nie nast�pi�. Rozczarowany mia�em pretensje raczej do samego siebie, �e si� na t� nast�pn� w�tpliw� atrakcj� da�em skusi�. W ko�cu uzna�em, �e jedyne co w Calgary warto by�o zobaczy�, to park Canadian Haritage, gdzie mo�na by�o dowiedzie� si� czego� o historii Kanady i losach ludzi ten kraj zamieszkuj�cych.

Rankiem nast�pnego dnia jestem w trasie do w�a�ciwego celu mojej podr�y, czyli do Canadian Rockies. Tony sprz�tu ledwo mieszcz� si� w wynaj�tym nowiutkim samochodzie Ford Taurus (kombi). Maja nagle m�wi z ty�u: My dady is the greatest artist on the Earth! C� za nobilitacja. M�wi� do Mai: patrz na g�ry, kt�re powoli zacz�y si� majestatycznie wy�ania� zewsz�d. Ona na to: Ti jeste� g�ra! Dopiero po opuszczeniu hotelu i wyruszeniu przed siebie poczu�em, �e jestem w podr�y.

Przy wje�dzie na kemping po�o�ony na terenie Parku Narodowego Banff pytam dw�ch pracownik�w, w jakim j�zyku mam rozmawia� z nied�wiedziem na wypadek gdyby pojawi� si� w okolicy: angielskim czy francuskim. Oni odpwiadaj�, �e nied�wied� jest "bilingual". Na znaku na kempingu widnieje napis: "You are in the bear country" i wszystko jasne, kto tu jest prawdziwym gospodarzem. Ju� drugiego dnia niezapowiedzian� wizyt� z�o�y� nam du�y jele� z okaza�ymi rogami. Spokojnie zajada� sobie traw� pomi�dzy polami namiotowymi. Kemping polo�ony jest w pobli�u pi�knego miasteczka Banff. Du�y domek, jaki rozstawili�my nad sto�em, z siatk� od komar�w, wyra�nie zwraca� uwag� Kanadyjczyk�w, kt�rzy robi� wra�enie, �e wszystko maj�, ale czego� takiego jeszcze nie widzieli. Tu� obok, w odleg�o�ci 3-4 kilometr�w, znajduj� si� cztery jeziora malowniczo po�o�one w�r�d g�r, z �adnie roz�o�onymi terenami piknik. Na szczytach g�r widniej� tu i �wdzie pasma �niegu.

Poruszaj�c si� po parkach Canadian Rockies: Banff, Jasper, Yoho, Kootenay, Glacier cz�sto wida� otwarte przestrzenie, pokryte lasami, droga prawie pusta. Lubi� otwarte przestrzenie ograniczone jedynie widnokr�giem pasm g�rskich i wierzcho�k�w iglastych drzew. Tam do�wiadczam fajnego uczucia bycia kierowc�. Gdy pojawi si� samoch�d w odleg�o�ci 200 metr�w, to ju� jest t�ok, chyba troch� tak jak w Norwegii.

Niezapomniane widoki z przemieszczaj�cego si� samochodu. �ciana pasm g�rskich zmieniaj�ca si� w zale�no�ci od pory dnia, o�wietlenia i przede wszystkim od miejsca, z kt�rego si� je obserwuje. Przede mn� Bow Glacier, najwi�kszy lodowiec wysuni�ty na po�udnie od Antarktyki. Z punktu widokowego Bow Summit (2085 m.) pi�kna panorama na jezioro Peyto Lake, doliny roz�o�one poni�ej i ci�gn�ce si� po obu stronach pasma g�r skalistych. Kemping w Lake Louis bardzie �adnie po�o�ony. Zaje�d�am, a pracownica mi�ym g�osem oznajmia, �e nie mo�na rozbija� si�, poniewa� obowi�zuje stan ostrze�enia przed nied�wiedziem, kt�ry znajduje si� w pobli�u.

Droga z Lake Louis do Jasper (230 km.) jest jedn� z najpi�kniejszych tras na �wiecie. Trzeba przeznaczy� na ni� co najmniej ca�y dzie�, ale wtedy i tak wszystkiego nie uda si� zobaczy�! Obfituje ona w mn�stwo punkt�w widokowych z niezliczon� ilo�ci� jezior, wodospad�w, malowniczych szlak�w do przebycia, wreszcie lodowc�w po kt�rych mo�na nawet chodzi�.

Tu� przed miejscowo�ci� Jasper na trasie wida� wyra�ne poruszenie. Samochody zatrzymuj� si� jeden za drugim. Po lewej stronie na lekkim wzniesieniu grasuje sobie w�r�d drzew czarny nied�wied�. Udaj� si� na pobliski kemping, �eby ostrzec (co jest zalecane w przewodniku po parku) o blisko�ci niedzwiedzia. Okaza�o si�, �e ju� wiedz� o tym. Widz� jednak znak, �e miejsc ju� nie maj� i jest spora kolejka samochod�w czekaj�cych. Zachodz� z boku recepcji, gdzie siedzi m�oda dziewczana i ona m�wi mi, �e znajdzie dla mnie miejsce!

21 lipca, niedziel� sp�dzamy na pla�ach jezior Anette i Edith Lake, kt�re opuszczamy dopiero o 8:40 PM a s�o�ce jeszcze wysoko. Siadam na balkonie domu Franka Krause na ulicy Geike i obserwuj�, jak dopiero o godzinie 11 wieczorem zapada ca�kowity zmierzch a ksi�yc wznosi si� majestatycznie nad miasteczkiem i otaczj�cymi je stokami g�r. 22 lipca, b��kitne niebo bez jednej chmurki.

Z ��ka w go�cinnym domu Niemc�w patrz� na zalane s�o�cem szczyty g�r. Kolibry przylatuj� do wisz�cych na balkonie szklanych karmnik�w. Nawet ptak wydaje si� by� perfekcyjnie zgranym elementem w tym niemieckim domem gdzie wszystko chodzi jak w szwajcarskim zegarku. Goszcz� w sypialni gospodarzy. Zewsz�d patrz� na mnie twarze rozstawionych portret�w, rodzinnych zdj�� z r�nych lat, dzi�ki kt�rym mog� popr�dce zanurzy� si� w histori� tej rodziny. Ogr�d wypieszczony do ostatniego szczeg�u. Chyba wol� co� z tej prywatnej, kameralnej atmosfery, gdzie gospodarze witaj� go�ci czym� wi�cej ni� tylko serdecznym u�miechem. Oni oferuj� tak�e sw�j czas, swoje �yciowe do�wiadczenie. To tak, jakby bezpiecznie wskoczy� w �rodek czyjego� domowego ogniska.

Jeziora Lake Medicine i Lake Maligne le��ce w pobli�u miasteczka Jasper maj� chyba lecznicze dzia�anie nie tyle ze wzgl�du na swe nazwy, ale przede wszystkim na swe bajeczne po�o�enie. Przychodz� mi takie my�li, �e w�a�ciwie to nie chcia�bym, aby ta fantastyczna przygoda z majestatyczn� przyrod� sko�czy�a si�. Uczt� duchow� uzupe�niam lekturami. Patrz� na zdj�cie Jerzego Turowicza i widz� przede wszystkim w niej twarz poczciwego cz�owieka. Te� zawsze chcia�em by� poczciwym cz�owiekiem... Wybra�em chyba jednak drogi bardziej wyboiste...

Wsz�dzie s� ludzie dobrzy i �li, pod ka�d� szeroko�ci� geograficzn�, w naj�adniejszych zak�tkach ziemi. Wsz�dzie znajd� si� ludzie, kt�rym �pieszno do gwa�tu, k�amstwa, kt�rzy noc nazywaj� dniem i odwrotnie. Ludzie tacy tworz� w�asny j�zyk, w�asny kr�g warto�ci dla nich samych.

Wieczne nienasycenie. Pr�buj� nasyci� oczy tymi widokami, nacieszy� si� nimi. Czasem (o paradoksie!), osi�gam to zamykaj�c oczy i kontempluj�c. Mam uczucie, �e probuj� zapami�ta� ka�dy blask jeziora, zapisa� w pami�ci ka�dy wierzcho�ek g�ry. Zd��y� nacieszy� si� tym, co ogl�dam codziennie, wspania�ym pi�knem dostojnej natury, jej cudami. Tego samego dnia przeskakujemy z zimnych szczyt�w g�rskich i ch�odnych jezior do gor�cych �r�de� Miette Hotsprings - najgor�tsze �r�d�a w Kanadzie - 40 stopni Celsjusza. W trakcie pikniku przy jeziorze nagle przep�ywa blisko brzegu b�br. Spotykam i poznaje ludzi z r�nych zak�tk�w �wiata, 24 lipca pierwszy raz widz� na trasie zakonnic�.

Wiecz�r nad jeziorem Peyte w Parku Narodowym Banff. W jednym miejscu, przy kempingu Waterfront, w ci�gu jednej godziny wydarzy� si� ca�y spektakl na niebie. Od dramatycznego o�wietlenia wierzcho�k�w g�r z jednym s�upem �wiat�a (jakby niebo w�a�nie si� otworzy�o), po tym nag�e zaciemnienie, kr�tki deszcz, szybkie rozpogodzenie i pe�na paleta kolor�w nad dumnie wznosz�cymi si� wierzcho�kami g�r i ich lustrzanym odbiciem w tafli jeziora. Jeziora w Canadian Rockies maj� wod� koloru lazurowego, chyba od lodowc�w, z kt�rych ona sp�ywa po stokach g�rskich. Jedn� z atrakcji Parku Yoho jest Spiral Tunnel. Wygl�da to tak, �e poci�g �eby zawr�ci� w g�rach wje�d�a w tunel wydr��ony w stoku i po pewnym czasie wyje�d�a poni�ej i troch� z boku na tym samym stoku. Ca�o�� sk�adu jeszcze nie wjecha�a do tunelu podczas gdy lokomotywa ju� wyje�d�a z g�ry.

Je�eli nie zajedzie si� do tych miejsc, nie wysi�dzie si� z samochodu, nie p�jdzie na szlak, nie dotknie, nie zobaczy, nie do�wiadczy si� na w�asnej sk�rze to tak jakby nie widzia�o si�, jakby ogl�da�o si� przez okienko telewizora.

Wyjazd z krainy g�r. Trudno uwierzy� p�dz�c w powrotnej drodze do Calgary, �e wszystko tak si� urywa, �e widoki otaczaj�cych zewsz�d mnie g�r przez dwa tygodnie stopniowo zanikaj� a ich miejsce zajmuje zwyk�a r�wnina ...

Wspania�ym ko�cowym akcentem tej podr�y by�a mo�liwo�� ogl�dania w telewizji kanadyjskiej w Calgary, w pe�nym komforcie bardzo przyjemnego hotelu Marriott, spotkania Papie�a z m�odzie�� w Toronto. Nie widzia�em jeszcze czego� takiego, �eby dos�ownie kilka s��w schorowanego starca wywo�ywa�y taki aplauz zrozumienia i akceptacji w�r�d 600 tysi�cy m�odych ludzi z ca�ego �wiata.

Bogdan Grodzki