|
|
Kilka refleksji z podr�y do krainy G�r Skalistych

Min�o kilka dni od zako�czenia wyprawy w G�ry Skaliste w Kanadzie.
Musia�em zebra� my�li, och�on��. Otwieram sw�j notatnik z podr�y
- jeszcze ma w sobie zapach ogniska z Parku Narodowego Banff.
Drog� do Canadian Rockies przeby�em "w chmurach" - z przesiadk�
w Dallas (po wcze�niejszym "gwa�cie" zadanym pasa�erom przez
kontrol� na lotnisku La Guardia). Na tamtejszym lotnisku
w Teksasie po raz pierwszy zobaczy�em z okna samolotu, kt�ry
w�a�nie robi� skr�t na w�a�ciwy pas startowy, dzi�b nast�pnego
Jumbo-Jeta pod��aj�cego za nami. Trzeba przyzna�, �e przesz�y
mi ciarki... Snu�y mi si� po g�owie r�ne refleksje, ci�gle
by�em pod wra�eniem powitania przez za�og� na pok�adzie samolotu
American Airlines. W trakcie lotu czyta�em pr�bne wydania Tygodnika
Powszechnego w nowym formacie, co do kt�rego nie by�em
wcze�niej przekonany. Szybko jednak u�wiadomi�em sobie, �e
w przypadku tak presti�owego pisma jak Tygodnik format
nie ma najmniejszego znaczenia, liczy si� tre��, a ta jest
przecie� jak zwykle w tym pi�me - pokarmem dla duszy.
Cytat z tekstu "Zw�tpienie"Jacka Sempoli�skiego: Ludzko��
w toku cywilizacji nie "przeskoczy�a" tych paru ciemnych
punkt�w: zabijania, seksu, pragnienia. Wiedza o panowaniu,
utrzymaniu gatunku itd. jest ju� ucywilizowaniem czego�, co
nie poddaje si� rozumieniu. W�r�d owych ciemnych "sk�adnik�w"ulokowany
jest r�wnie� akt tw�rczy. Jak seks i zabijanie. Tw�rczo��
to nie �adna potrzeba - ekspresji, oddzia�ywania - to wo�anie
otch�ani. Jej syreni g�os - nieukojona t�sknota do tego,
co by�o a nie ma - nigdy nas nie opu�ci.
Jeden dzie� zabawi�em w Calgary (14 lipca 2002). Akurat by�a to ostatnia szansa
zobaczenia rzekomo wyj�tkowej w swoim rodzaju, s�ynnej imprezy Stampede czyli
- wy�cig�w koni Rodeo. Ju� po doj�ciu na miejsce �a�owa�em, �e si� tam wybra�em.
Nagle u�wiadomi�em sobie, �e to jest zwyk�y jarmark, czyli dok�adnie to czego
szczerze nie lubi�. Zewsz�d ci�gn�� t�um ludzi, istny sp�d, co� jak polski odpust.
Wok� diabelskie m�yny, karuzele, stragany z kolorowymi balonikami i dmuchan�
wat�. Pomy�la�em, �e wszystko czego najbardziej pragn� w tej chwili to wydosta�
si� z tego miejsca i nigdy do czego� takiego nie wraca�. Okazuje si� jednak,
�e t�umy uwiebiaj� tego typu jarmarki. Przechodz� obok mn�stwa stoisk ze �wiecide�kami
- niemal wszystkie znajdywa�y swoich amator�w.

Troch� znu�ony, usiad�em przy stoliku tu� przy scenie, na kt�rej
jak si� okaza�o odbywa� si� konkurs �piewania. Ka�dy m�g� zapisa�
si� i po chwili zaistnie� jako wokalista. Podnosz� g�ow�, aby
napi� si� o�e�wiaj�cego koktailu truskawkowego, a przede mn�
siedzi na murku bardzo m�oda i �adna blondynka w kapeluszu,
z iskrz�cymi si�, niebieskimi oczami, co� pod nosem sobie �piewa
i co chwila przyjemnie si� do mnie u�miecha. Po chwili wesz�a
na scen�, �eby za�piewa� swoj� piosenk�, kt�rej raczej nie
zna�em. Za�piewa�a �adnie, z gracj� ale nie specjalnie porywaj�co.
Zaraz po niej wyst�pi� mniej wi�cej sze�cioletni ch�opiec.
Troch� zacina� si� ale rozbawi� publiczno�� do �ez ruchami
swych bioder i dosta� gromkie brawa. Nie czeka�em na wyniki,
bo w pobli�u odbywa� si� pokaz z ko�mi, kt�ry okaza� si� bardzo
interesuj�cy i wzruszaj�cy. Barwne widowisko opowiadaj�ce kawa�ek
historii Kanady. Wieczorem pokaz sztucznych ogni. Obserwuj�
go z wie�y - symbolu miasta Calgary. Maj�c w pami�ci spektakularne
widowiska w Nowym Jorku (co roku na Dzie� Niepodleg�o�ci) my�la�em,
�e to tylko jaki� pr�bny etap przed w�a�ciwym pokazem, kt�ry
jednak nigdy nie nast�pi�. Rozczarowany mia�em pretensje raczej
do samego siebie, �e si� na t� nast�pn� w�tpliw� atrakcj� da�em
skusi�. W ko�cu uzna�em, �e jedyne co w Calgary warto by�o
zobaczy�, to park Canadian Haritage, gdzie mo�na by�o dowiedzie�
si� czego� o historii Kanady i losach ludzi ten kraj zamieszkuj�cych.
Rankiem nast�pnego dnia jestem w trasie do w�a�ciwego celu
mojej podr�y, czyli do Canadian Rockies. Tony sprz�tu ledwo
mieszcz� si� w wynaj�tym nowiutkim samochodzie Ford Taurus
(kombi). Maja nagle m�wi z ty�u: My dady is the greatest artist
on the Earth! C� za nobilitacja. M�wi� do Mai: patrz na g�ry,
kt�re powoli zacz�y si� majestatycznie wy�ania� zewsz�d. Ona
na to: Ti jeste� g�ra! Dopiero po opuszczeniu hotelu i wyruszeniu
przed siebie poczu�em, �e jestem w podr�y.
Przy wje�dzie na kemping po�o�ony na terenie Parku Narodowego
Banff pytam dw�ch pracownik�w, w jakim j�zyku mam rozmawia�
z nied�wiedziem na wypadek gdyby pojawi� si� w okolicy: angielskim
czy francuskim. Oni odpwiadaj�, �e nied�wied� jest "bilingual".
Na znaku na kempingu widnieje napis: "You are in the bear country" i
wszystko jasne, kto tu jest prawdziwym gospodarzem. Ju� drugiego
dnia niezapowiedzian� wizyt� z�o�y� nam du�y jele� z okaza�ymi
rogami. Spokojnie zajada� sobie traw� pomi�dzy polami namiotowymi.
Kemping polo�ony jest w pobli�u pi�knego miasteczka Banff.
Du�y domek, jaki rozstawili�my nad sto�em, z siatk� od komar�w,
wyra�nie zwraca� uwag� Kanadyjczyk�w, kt�rzy robi� wra�enie,
�e wszystko maj�, ale czego� takiego jeszcze nie widzieli.
Tu� obok, w odleg�o�ci 3-4 kilometr�w, znajduj� si� cztery
jeziora malowniczo po�o�one w�r�d g�r, z �adnie roz�o�onymi
terenami piknik. Na szczytach g�r widniej� tu i �wdzie pasma
�niegu.
Poruszaj�c si� po parkach Canadian Rockies: Banff, Jasper,
Yoho, Kootenay, Glacier cz�sto wida� otwarte przestrzenie,
pokryte lasami, droga prawie pusta. Lubi� otwarte przestrzenie
ograniczone jedynie widnokr�giem pasm g�rskich i wierzcho�k�w
iglastych drzew. Tam do�wiadczam fajnego uczucia bycia kierowc�.
Gdy pojawi si� samoch�d w odleg�o�ci 200 metr�w, to ju� jest
t�ok, chyba troch� tak jak w Norwegii.
Niezapomniane widoki z przemieszczaj�cego si� samochodu. �ciana
pasm g�rskich zmieniaj�ca si� w zale�no�ci od pory dnia, o�wietlenia
i przede wszystkim od miejsca, z kt�rego si� je obserwuje.
Przede mn� Bow Glacier, najwi�kszy lodowiec wysuni�ty na po�udnie
od Antarktyki. Z punktu widokowego Bow Summit (2085 m.) pi�kna
panorama na jezioro Peyto Lake, doliny roz�o�one poni�ej i
ci�gn�ce si� po obu stronach pasma g�r skalistych. Kemping
w Lake Louis bardzie �adnie po�o�ony. Zaje�d�am, a pracownica
mi�ym g�osem oznajmia, �e nie mo�na rozbija� si�, poniewa�
obowi�zuje stan ostrze�enia przed nied�wiedziem, kt�ry znajduje
si� w pobli�u.
Droga z Lake Louis do Jasper (230 km.) jest jedn� z najpi�kniejszych
tras na �wiecie. Trzeba przeznaczy� na ni� co najmniej ca�y
dzie�, ale wtedy i tak wszystkiego nie uda si� zobaczy�! Obfituje
ona w mn�stwo punkt�w widokowych z niezliczon� ilo�ci� jezior,
wodospad�w, malowniczych szlak�w do przebycia, wreszcie lodowc�w
po kt�rych mo�na nawet chodzi�.
Tu� przed miejscowo�ci� Jasper na trasie wida� wyra�ne poruszenie.
Samochody zatrzymuj� si� jeden za drugim. Po lewej stronie
na lekkim wzniesieniu grasuje sobie w�r�d drzew czarny nied�wied�.
Udaj� si� na pobliski kemping, �eby ostrzec (co jest zalecane
w przewodniku po parku) o blisko�ci niedzwiedzia. Okaza�o si�,
�e ju� wiedz� o tym. Widz� jednak znak, �e miejsc ju� nie maj�
i jest spora kolejka samochod�w czekaj�cych. Zachodz� z boku
recepcji, gdzie siedzi m�oda dziewczana i ona m�wi mi, �e znajdzie
dla mnie miejsce!
21 lipca, niedziel� sp�dzamy na pla�ach jezior Anette i Edith
Lake, kt�re opuszczamy dopiero o 8:40 PM a s�o�ce jeszcze wysoko.
Siadam na balkonie domu Franka Krause na ulicy Geike i obserwuj�,
jak dopiero o godzinie 11 wieczorem zapada ca�kowity zmierzch
a ksi�yc wznosi si� majestatycznie nad miasteczkiem i otaczj�cymi
je stokami g�r. 22 lipca, b��kitne niebo bez jednej chmurki.
Z ��ka w go�cinnym domu Niemc�w patrz� na zalane s�o�cem szczyty
g�r. Kolibry przylatuj� do wisz�cych na balkonie szklanych
karmnik�w. Nawet ptak wydaje si� by� perfekcyjnie zgranym elementem
w tym niemieckim domem gdzie wszystko chodzi jak w szwajcarskim
zegarku. Goszcz� w sypialni gospodarzy. Zewsz�d patrz� na mnie
twarze rozstawionych portret�w, rodzinnych zdj�� z r�nych
lat, dzi�ki kt�rym mog� popr�dce zanurzy� si� w histori� tej
rodziny. Ogr�d wypieszczony do ostatniego szczeg�u. Chyba
wol� co� z tej prywatnej, kameralnej atmosfery, gdzie gospodarze
witaj� go�ci czym� wi�cej ni� tylko serdecznym u�miechem. Oni
oferuj� tak�e sw�j czas, swoje �yciowe do�wiadczenie. To tak,
jakby bezpiecznie wskoczy� w �rodek czyjego� domowego ogniska.
Jeziora Lake Medicine i Lake Maligne le��ce w pobli�u miasteczka
Jasper maj� chyba lecznicze dzia�anie nie tyle ze wzgl�du na
swe nazwy, ale przede wszystkim na swe bajeczne po�o�enie.
Przychodz� mi takie my�li, �e w�a�ciwie to nie chcia�bym, aby
ta fantastyczna przygoda z majestatyczn� przyrod� sko�czy�a
si�. Uczt� duchow� uzupe�niam lekturami. Patrz� na zdj�cie
Jerzego Turowicza i widz� przede wszystkim w niej twarz poczciwego
cz�owieka. Te� zawsze chcia�em by� poczciwym cz�owiekiem...
Wybra�em chyba jednak drogi bardziej wyboiste...
Wsz�dzie s� ludzie dobrzy i �li, pod ka�d� szeroko�ci� geograficzn�,
w naj�adniejszych zak�tkach ziemi. Wsz�dzie znajd� si� ludzie,
kt�rym �pieszno do gwa�tu, k�amstwa, kt�rzy noc nazywaj� dniem
i odwrotnie. Ludzie tacy tworz� w�asny j�zyk, w�asny kr�g warto�ci
dla nich samych.
Wieczne nienasycenie. Pr�buj� nasyci� oczy tymi widokami, nacieszy�
si� nimi. Czasem (o paradoksie!), osi�gam to zamykaj�c oczy
i kontempluj�c. Mam uczucie, �e probuj� zapami�ta� ka�dy blask
jeziora, zapisa� w pami�ci ka�dy wierzcho�ek g�ry. Zd��y� nacieszy�
si� tym, co ogl�dam codziennie, wspania�ym pi�knem dostojnej
natury, jej cudami. Tego samego dnia przeskakujemy z zimnych
szczyt�w g�rskich i ch�odnych jezior do gor�cych �r�de� Miette
Hotsprings - najgor�tsze �r�d�a w Kanadzie - 40 stopni Celsjusza.
W trakcie pikniku przy jeziorze nagle przep�ywa blisko brzegu
b�br. Spotykam i poznaje ludzi z r�nych zak�tk�w �wiata, 24
lipca pierwszy raz widz� na trasie zakonnic�.
Wiecz�r nad jeziorem Peyte w Parku Narodowym Banff. W jednym
miejscu, przy kempingu Waterfront, w ci�gu jednej godziny wydarzy�
si� ca�y spektakl na niebie. Od dramatycznego o�wietlenia wierzcho�k�w
g�r z jednym s�upem �wiat�a (jakby niebo w�a�nie si� otworzy�o),
po tym nag�e zaciemnienie, kr�tki deszcz, szybkie rozpogodzenie
i pe�na paleta kolor�w nad dumnie wznosz�cymi si� wierzcho�kami
g�r i ich lustrzanym odbiciem w tafli jeziora. Jeziora w Canadian
Rockies maj� wod� koloru lazurowego, chyba od lodowc�w, z kt�rych
ona sp�ywa po stokach g�rskich. Jedn� z atrakcji Parku Yoho
jest Spiral Tunnel. Wygl�da to tak, �e poci�g �eby zawr�ci�
w g�rach wje�d�a w tunel wydr��ony w stoku i po pewnym czasie
wyje�d�a poni�ej i troch� z boku na tym samym stoku. Ca�o��
sk�adu jeszcze nie wjecha�a do tunelu podczas gdy lokomotywa
ju� wyje�d�a z g�ry.
Je�eli nie zajedzie si� do tych miejsc, nie wysi�dzie si� z
samochodu, nie p�jdzie na szlak, nie dotknie, nie zobaczy,
nie do�wiadczy si� na w�asnej sk�rze to tak jakby nie widzia�o
si�, jakby ogl�da�o si� przez okienko telewizora.
Wyjazd z krainy g�r. Trudno uwierzy� p�dz�c w powrotnej drodze
do Calgary, �e wszystko tak si� urywa, �e widoki otaczaj�cych
zewsz�d mnie g�r przez dwa tygodnie stopniowo zanikaj� a ich
miejsce zajmuje zwyk�a r�wnina ...
Wspania�ym ko�cowym akcentem tej podr�y by�a mo�liwo�� ogl�dania
w telewizji kanadyjskiej w Calgary, w pe�nym komforcie bardzo
przyjemnego hotelu Marriott, spotkania Papie�a z m�odzie��
w Toronto. Nie widzia�em jeszcze czego� takiego, �eby dos�ownie
kilka s��w schorowanego starca wywo�ywa�y taki aplauz zrozumienia
i akceptacji w�r�d 600 tysi�cy m�odych ludzi z ca�ego �wiata.
Bogdan Grodzki |
|